NOAM Nieuwsbrief 85 - sep I 2008

Abonneer je gratis op deze nieuwsbrief , mail ons hier: mailto:noam@planet.nl

Fluctuatie benutten om oplossingen te vinden (Youtube video)
Deze nieuwe Youtube video legt uit hoe de oplossingsgerichte benadering je helpt om oplossingen te vinden door gebruik te maken van het feit dat ieder probleem steeds fluctueert in intensiteit.








Gebruiksaanwijzing voor succesVandaag gaven wij een training waarin het oplossingsgerichte sturen centraal stond. Otto Heijst, een deelnemer aan de training, verwoordde het analyseren van eerdere successen mooi met de term "gebruiksaanwijzing voor succes". Bij oplossingsgericht werken onderken je wat goed werkt, onderzoek je hoe dat succes tot stand kwam en zo kom je op ideeën hoe je dat succes in de toekomst kunt herhalen en uitbreiden. Door erachter te komen wat er in het verleden goed werkte en hoe dat lukte, ontwikkel je als het ware een gebruiksaanwijzing voor succes in de toekomst.Het vinden van uitzonderingen op problemen of eerdere successen vraagt vaak wel geduld en vasthoudendheid. Als het gemakkelijk was om deze te benoemen, dan had je immers het probleem al opgelost. Het kan zijn dat er in eerste instantie geen eerder succes wordt gevonden, maar met geduld en vasthoudendheid toch iets te binnen schiet. Het kan zijn dat er een eerder succes wordt gevonden dat eigenlijk niet zo relevant is voor wat je wilt bereiken. En het kan ook zijn dat er helemaal geen eerder succes wordt gevonden. In dat geval kun je het beste eerst de tijd nemen om eens op te letten wanneer zich een succesje voordoet en hoe dat tot stand komt, je let als het ware de komende periode goed op zodat je relevante informatie krijgt. In het onderstaande schema is een samenvatting opgenomen van de interventies die de coach in deze gevallen goed kan gebruiken.

Basistraining oplossingsgericht werken
In de driedaagse Basistraining oplossingsgericht werken die gegeven wordt door Coert Visser en Gwenda Schlundt Bodien leert u de oplossingsgerichte veranderbenadering kennen en toepassen in uw eigen verandertrajecten. De training is bedoeld voor: coaches, trainers, adviseurs, projectmanagers en andere 'veranderprofessionals'. In deze training leert u de principes van oplossingsgericht veranderen kennen én ermee in uw eigen context werken. Gerichte literatuurstudie, het uitvoeren van tussentijdse praktijkopdrachten en het oefenen met een live cliënt vormen belangrijke onderdelen van de training. De training vindt plaats in Conferentiecentrum Drakenburg in Baarn. Hier kunt u zich inschrijven.

Studiesuccesgroepen bij de RUG: Jos Karssies en Agnes Schilder
In het boek Oplossingsgericht aan de Slag staat een aantal interviews met professionals die de oplossingsgerichte methode in praktijk brengen in hun werk. Twee van die professionals zijn Jos Karssies en Agnes Schilder, beiden werkzaam bij de Rijks Universiteit Groningen.

Jos Karssies is hoofd Studieadvisering bij de faculteit Economie en Bedrijfskunde aan de Rijksuniversiteit Groningen en is projectmanager van het project Studiesuccesgroepen. Agnes Schilder is zelfstandig gevestigd coach en trainer en betrokken bij het project Studiesuccesgroepen aan de RUG.

Studiesuccesgroepen zijn groepen van eerstejaars studenten die begeleid worden door (docent-)tutoren en (student-)mentoren in de eerste lastige fase van hun leven als student. Het doel van de Studiesuccesgroepen is dat studenten sneller betere studieresultaten realiseren of sneller inzien dat de studie niet geschikt voor hen is. Jos en Agnes werken samen om de Studiesuccesgroepen goed van de grond te krijgen en gebruiken de oplossingsgerichte methode zowel in de inhoud van wat de Studiesuccesgroepen doen als bij de implementatie van de Studiesuccesgroepen op de universiteit. Ik stelde ze een aantal vragen over hun ervaringen met de oplossingsgerichte methode in de Studiesuccesgroepen.

Agnes, hoe ben je in aanraking gekomen met oplossingsgericht werken?
Agnes: Door Jinke van der Laan die een workshop gaf over oplossingsgericht werken tijdens één van de bijeenkomsten van het netwerk waarvan we beiden lid zijn (NVO2 groep Noord II). Op de RUG was mijn vroegere collega Tanja van Essen ook al actief bezig met oplossingsgerichte therapie, zij heeft de opleiding gevolgd via het RINO. Toen we begonnen met dat wat later de Studiesuccesgroepen is geworden, merkte ik dat Jos ook “oplossingsminded” was en samen hebben we weer andere collega’s enthousiast gemaakt. Wat me erin aanspreekt is de respectvolle benadering van de cliënt, of die nu klant, bezoeker of klager is. De luchtigheid zonder dat je bagatelliseert, de ander is hard aan het werk, jij hoeft niets te adviseren /verkopen. De blik richten op wat wel kan en wat al bereikt is en waar je kracht ligt in plaats van de zwakte, geeft de cliënt veel energie en vertrouwen: er zijn al bouwstenen.

Hoe gebruiken jullie de oplossingsgerichte methode in de Studiesuccesgroepen?
Jos: We gebruiken de oplossingsgerichte methode eigenlijk als grondhouding voor de feedback aan de studenten. De student-mentoren geven feedback op de opdrachten die studenten hebben gemaakt. En de docent-tutoren geven feedback tijdens de periodieke voortgangsgesprekken die zij voeren. Zowel de mentoren als de tutoren krijgen een korte training in oplossingsgericht werken. De mentoren worden daarin gedurende het eerste semester ook gecoacht. Ik realiseer me heel goed dat we hierdoor geen volleerde oplossingsgerichte coaches krijgen, maar ik ga er vanuit dat er veel aspecten van die grondhouding terugkomen in de feedback. Denk daarbij aan wat werkt er goed, de waardering, het erkennen van sterktes, de aandacht voor succeservaringen en het verhelderen van de doelen van de student. Het is immers belangrijk dat studenten leren van hun successen. Hoe hebben zij het voor elkaar gekregen om een goed studieresultaat te behalen? En het is belangrijk dat zij regelmatig reflecteren op hoe zij hun studie benaderen. Ik heb liever dat studenten zich vroegtijdig realiseren dat zij een verkeerde keuze hebben gemaakt, om daar vervolgens ook de consequenties aan te verbinden, dan dat zij jaren tobben en slechte resultaten behalen.

Agnes: Alle reflectievragen die we gebruiken in de Studiesuccesgroepen zijn oplossingsgericht. Tenminste, dat is onze bedoeling, we gaan nog wel eens de mist in met een formulering. Ook de feedback is oplossingsgericht, we gaan waar mogelijk uit van de doelen die de student zichzelf stelt en sturen waar dat nuttig lijkt. We laten studenten kiezen voor vragen of opdrachten. Verder gaan we uit van wat er al is en we werken veel met complimenten. In de besprekingen en vergaderingen over de Studiesuccesgroepen oefenen Jos en ik zelf ook in het werken volgens deze methode, tijdens overleggen en in e-mails aan elkaar. Soms gaat dat mis en val ik weer in oude patronen. Wat goed werkt, is starten met een compliment en daarna kijken wat er beter kan.

Waar zijn jullie tevreden over als je kijkt naar wat er wordt bereikt?
Jos: De sociale cohesie in de Studiesuccesgroepen is groot en dat is een mooi winstpunt. Doordat studenten zich verbonden voelen met een kleinere groep, binnen een grote opleiding, lopen zij minder het risico te verzuipen. Dat werkt motiverend voor ze, ze hebben snel contact en zijn snel gewend. Dat is een goede basis om actief samen te weken en te studeren. Waar ik ook erg tevreden over ben is het grote draagvlak dat er is bij het bestuur, de opleidingsdirecteuren, tutoren, mentoren en andere betrokkenen voor het investeren in de Studiesuccesgroepen. De belangrijke partijen zien dat we een goed spoor te pakken hebben en realiseren zich dat het tijd kost om daadwerkelijk de vruchten te kunnen plukken van onze investeringen. We evalueren dan ook regelmatig en stellen op basis van de evaluaties gezamenlijk weer bij.

Agnes: De eerstejaarsstudenten krijgen geen preken over hoe het moet. In plaats daarvan krijgen ze informatie en vragen die ze uitnodigen te bedenken wat zij aan die informatie zouden kunnen hebben. We proberen te prikkelen en uit te dagen in plaats van voor te schrijven hoe wij denken dat het moet. Door de bijeenkomsten ontstaat er binding in de groep, die sociale cohesie waar Jos het net ook over had. De studenten herkennen lastigheden bij elkaar en ze benutten elkaars ideeën voor een oplossing. Omdat we focussen op complimenten in plaats van op fouten is de sfeer prettiger. De studentassistenten leren ook heel veel over studievaardigheden omdat ze door de reflectievragen nadenken over tal van kwesties waar ze zelf ook tegenaan lopen. En de docenten zijn meer betrokken bij de studenten en voeren meer gesprekken dan anders. Wat ik heel bijzonder vind is dat de bestuurders van de faculteit zelf ook tutor waren, dat gaf hen ook een heel goed beeld! Ik vind het positief dat we langzamerhand ons onderwijs gaan aanpassen aan de huidige generatie studenten in plaats van dat we de studenten aan het onderwijs willen aanpassen. Er is heel veel in gang gezet om het onderwijs verder te verbeteren.

Wat zijn de lastige dingen waar jullie mee te maken hebben?

Agnes: Het is lastig om studievaardigheden op de agenda te krijgen in het 1e jaar. Verplichte lessen studievaardigheid en studieplanning helpen echt helemaal niets. Door de slechte studierendementen (een probleem voor het bestuur) als uitgangspunt te nemen en er zelf in te geloven dat dit op de lange termijn enig effect sorteert, is het ons toch gelukt om het onderwerp op de agenda van de eerstejaars te krijgen. Ook hebben we onszelf steeds voorgehouden dat als we niets veranderen dat er dan ook niets verandert. Een lastig punt was dat door dit project collega’s extra taken kregen (namelijk tutor zijn) en dat was geen makkelijke boodschap. De opleidingsdirecteuren hebben daarin veel werk verzet en uiteindelijk waren veel tutoren erg enthousiast. Nee, niet allemaal maar dat hadden we ook niet verwacht. Die laatsten krijgen dit jaar niet opnieuw een groep want we willen een groep studenten niet opzadelen met een tutor die niet kan of wil begeleiden. Het was ook lastig om die kleinere groepen te realiseren, terwijl er zoveel studenten zijn. Wat we hebben gedaan is aansluiten bij bestaande groepjes, bijvoorbeeld de werkgroepen die er toch al waren vanwege een opdracht voor een bepaald vak.

Jos: Er springen er voor mij twee dingen uit die nu nog lastig zijn. Het ene is dat de oplossingsgerichte grondhouding enorm wennen is voor zowel de tutoren en de mentoren als de studenten. We moeten uitkijken dat het focussen op wat er goed gaat niet zoetsappig gaat overkomen op de studenten. Want dan sluiten de complimenten niet meer aan en worden zowel de tutoren als de studenten wat lacherig. Het tweede dat lastig is, is dat we nog geen echte verbeteringen zien in de studierendementen van de opleidingen die in de Studiesuccesgroepen participeren. We hebben dus nog geen harde bewijzen dat de aanpak helpt om onze doelen te bereiken. De doelen die we aan het begin hebben gesteld hebben te maken met het aantal punten dat studenten binnen een bepaalde tijd halen. En de norm die we daarbij proberen te bereiken is nog niet gerealiseerd. Ik denk dat het ook al een groot goed is als studenten meer bij zichzelf te rade gaan hoe zij hun studie aanpakken. Hoe wil ik studeren? En past deze studie bij me? Dat is dan misschien niet direct zichtbaar in studiepunten, maar is wel een belangrijke stap in de goede richting.

Agnes: Ja, wat ik als lastig ervaar is het oplossingsgericht werken in de hoofden van alle betrokkenen te krijgen en te houden. Leuk nieuws is dat de Rechtenfaculteit ons systeem over gaat nemen. Dat vind ik erg positief. Ik hoop echt dat het gaat lukken om vast te houden aan de oplossingsgerichte benadering omdat ik denk dat het de kracht is van deze opzet. Wat ik ook lastig vind is om reflectievragen te bedenken die voor iedere student (klant, bezoeker, klager) goed werken. Het aanbrengen van differentiatie in de vragen en de studenten zelf laten kiezen welke vraag voor hen relevant is, is moeilijk te realiseren. We willen graag dat de website 'automatisch' feedback geeft op bijvoorbeeld de antwoorden op de schaalvraag. Bijvoorbeeld, als de student een 4 invult dan geeft het programma als reactie: Wat goed dat het al een 4 is. Afhankelijk van de vraag komt er dan achteraan wat maakt dat het al een 4 is, of hoe ziet een stapje hoger eruit en vind je dat de moeite waard om aan te werken of varianten daarop. Dat lukt nu nog niet maar we werken eraan om dat voor elkaar te krijgen.

Wat zijn jullie ideeën over hoe om te gaan met deze lastige aspecten?
Jos: Allereerst zijn we bezig om de oplossingsgerichte reflectievragen die we de studenten voorleggen meer te variëren en ook te beperken in aantal. Reflecteren is prima, maar als je telkens weer dezelfde vragen krijgt dan ga je steeds korter en minder gemotiveerd antwoorden geven. We denken dat als we wat minder vaak van studenten vragen om te reflecteren op hun studiesucces, dat de vragen die ze wel krijgen serieuzer beantwoord zullen worden. Dus minder vragen leiden hopelijk tot meer effect. Ook hebben we geleerd dat de bijeenkomsten, waarin studenten vaardigheden leren die direct benut kunnen worden om een bepaald vak te halen, door hen als het meest nuttig worden ervaren. Daarom gaan we nu per bijeenkomst heel concreet de link leggen met de vaardigheid die nodig is om een bepaald vak te halen. We sturen daarmee meer op nut voor de student.

Agnes: Ja, het is belangrijk om de reflectievragen te verbeteren en in te perken qua aantal.
Ook willen we vasthouden aan de oplossingsgerichte benadering en blijven benadrukken dat mensen daarin geschoold moeten worden. Geen lange trainingen, maar kort en to the point, zodat het gedegen is en blijft in plaats van alleen een dun laagje oplossingsgerichte vernis aanbrengen.

Wat is nu jullie eerstvolgende stap in het Studiesuccesgroepen project?
Jos: We hebben evaluaties omgezet in verbeteringen in de bijeenkomsten en in de oplossingsgerichte feedbackvragen. Het is nu een kwestie van betrokkenen informeren en uitvoeren. Daarna gaan we opnieuw evalueren wat dat oplevert.
Dus hoewel de resultaten in termen van studiepunten er nog niet helemaal uitkomen, is er al veel draagvlak voor de oplossingsgerichte aanpak van de Studiesuccesgroepen. Wat zegt jullie dat je op de goede weg zit?

Jos: Alle belangrijke partijen zien dat we een goed spoor te pakken hebben en merken dat de evaluaties er echt toe doen. Wij realiseren ons allemaal dat het tijd kost om daadwerkelijk de vruchten te kunnen plukken van onze investeringen. We merken nu al dat de sociale cohesie sterk is verbeterd en dat geeft een stevige basis voor studenten. Het succes zie je niet direct de eerste paar maanden, je moet succes de kans en de tijd geven om zichtbaar te worden. We zijn stap voor stap bezig en ik ben enorm blij met Agnes die in het project een stuwende kracht is en helpt om draagvlak te creëren. Ze maakt goede afwegingen tussen wat we graag willen en wat praktisch haalbaar is.

Bedankt voor dit interessante interview en veel succes met de Studiesuccesgroepen!



Citaat Elam Nunnally
“In life, making money and using power are meaningless, unless you also further the human condition. It doesn’t matter what you work with, as long as you do what you do meaning well.”
~ Elam Nunnally, oplossingsgerichte pionier, bron



0 reacties, click hier om uw reactie toe te voegen:

Een reactie plaatsen