NOAM Nieuwsbrief 203 - w28 2011

De kracht van de schaalvraag

De schaalvraag is een geliefde oplossingsgerichte techniek. De schaalvraag helpt de client vaak op verschillende manieren:

1. De klant krijgt een eenvoudige structuur aangereikt via de schaal, aan de hand waarvan hij zijn situatie in kaart kan brengen en weer grip kan krijgen op alles waar hij mee rondloopt. De schaalvraag brengt zo orde in de chaos.
2. De klant krijgt zicht op alles wat hij toch al wel heeft weten te bereiken, alles wat er toch al wel is, het glas dat half vol is in plaats van half leeg.
3. De klant heeft een kapstok om de 10 te definiëren, dus te benoemen hoe hij zou willen dat het zou zijn. De 10 staat immers voor de situatie waarin de doelen zijn bereikt.
4. De klant krijgt een kapstok om te analyseren wanneer het al eens beter is gegaan, wanneer de doelen al eens een beetje meer te zien waren en krijgt zo ook ideeën over hoe hij zijn eerstvolgende kleine stap kan zetten.

Gesprek tussen Alasdair Mcdonald en Coert Visser

Alasdair Mcdonald is een Schotse psychiater en consultant en de research coordinator en voormalige president van de EBTA (European Brief Therapy Association). Hij is de auteur van het boek Solution-Focused Therapy. Theory, Research & Practice (2007). Alasdair en Coert Visser hadden een gesprek over hoe zij beiden in aanraking zijn gekomen met oplossingsgericht werken, hoe er in verschillende contexten wordt gereageerd op oplossingsgerichte interventies over onderzoek en de 'evidence base' voor oplossingsgericht werken en over literatuur. Lees het gesprek hier.

Er is meer dan oplossingsgericht helpen

We onderscheiden vier oplossingsgerichte competenties: helpen, sturen, trainen en instrueren.
Bij helpen draait de interactie tussen de oplossingsgerichte professional en de gesprekspartner om het exploreren van de doelen en de eigen oplossingen van die gesprekspartner. Een coachingsgesprek bijvoorbeeld.
Bij trainen heeft de professional expertise die hij ter beschikking stelt aan de ander, en bepaalt de ander zijn eigen doelen. Iemand die een training oplossingsgericht coachen volgt bepaalt zelf of hij al dan niet de oplossingsgerichte aanpak wil toepassen, daar heeft de trainer niets over te zeggen.
Wanneer organisatiedoelen of andere verkoepelende doelen centraal staan, dan zijn de competenties sturen of instrueren aan de orde. Bij sturen vertelt de leidinggevende wat het doel is en bepaalt de medewerker op welke manier hij aan het doel gaat voldoen. Bij instrueren geeft de leidinggevende zowel het doel als de aanpak aan.
Je bent dus iemand aan het helpen wanneer je op zoek gaat naar de doelen en de oplossingen van de ander. Het WAT en het HOE wordt door de ander bepaald. Je bent aan het sturen wanneer je de ander activeert om jouw doelen te gaan bereiken door hem zijn eigen oplossingen te laten bedenken. Het WAT wordt door jou bepaald en het HOE wordt door de ander ingevuld. Je bent aan het trainen wanneer je externe oplossingen aanbiedt aan de ander die de ander helpen om zijn eigen doelen te bereiken. Het WAT wordt door de ander bepaald en het HOE wordt door jou aangereikt. Je bent aan het instrueren wanneer je de ander activeert om jouw doelen te gaan bereiken door standaard oplossingen te gaan toepassen. Het WAT en het HOE worden door jou bepaald.